Krztusiec, zwany kokluszem, to bakteryjna choroba dróg oddechowych wywołana pałeczką Bordetella pertussis. Jest bardzo zaraźliwa i przenosi się drogą kropelkową. Kojarzy się z chorobą wieku dziecięcego, ale odporność po szczepieniu i po przechorowaniu z czasem słabnie, dlatego chorują też nastolatki i dorośli, często z nietypowym obrazem.
Charakterystyczny przebieg
Krztusiec rozwija się etapami i to właśnie kaszel jest jego znakiem rozpoznawczym.
- Najpierw faza przypominająca zwykłe przeziębienie: katar, stany podgorączkowe, lekki kaszel.
- Potem faza napadowego kaszlu: serie gwałtownych kaszlnięć, często zakończone świszczącym wdechem (tak zwane pianie), czasem wymiotami po napadzie.
- Kaszel może utrzymywać się tygodniami, stąd angielska nazwa studniowego kaszlu.
U dorosłych i zaszczepionych przebieg bywa łagodniejszy i mniej typowy, przez co krztusiec pozostaje nierozpoznany i staje się źródłem zakażenia dla innych.
Czemu jest groźny dla niemowląt
Najpoważniejsze ryzyko dotyczy najmłodszych niemowląt, jeszcze nie w pełni zaszczepionych. U nich krztusiec może powodować bezdechy, ciężkie powikłania i zagrażać życiu. Często zarażają je właśnie dorośli domownicy z bagatelizowanym, przewlekłym kaszlem.
Kaszel ciągnący się ponad dwa, trzy tygodnie, napadowy, nasilony w nocy, u dorosłego to nie zawsze zaległość po przeziębieniu. Bywa nierozpoznanym krztuścem, a domowe niemowlę jest wtedy w realnym niebezpieczeństwie.
Leczenie i szczepienia przypominające
We wczesnej fazie pomaga antybiotyk, który skraca okres zakaźności i łagodzi przebieg; w późnej fazie jego wpływ na sam kaszel jest ograniczony. Kluczowa jest profilaktyka. Ponieważ odporność słabnie, zaleca się dawki przypominające szczepionki u dorosłych, szczególnie u kobiet w ciąży oraz osób z otoczenia noworodka, co chroni dziecko, zanim samo zdąży się zaszczepić.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Źródła
- World Health Organization, Pertussis fact sheet
- Centers for Disease Control and Prevention, Pertussis (Whooping Cough) clinical overview
