[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-mpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie-live":3,"article-related-mpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie":48},{"data":4},{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"content":9,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":13,"updated_at":14,"url":15,"cover_image_url":16,"author":17,"category":21,"tags":25,"seo":43},"3213","mpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie","Mpox (małpia ospa): kogo dotyczy, a kogo straszy","Wokół mpox krążą dwa skrajne mity: że to choroba wyłącznie jednej grupy i że to nic poważnego. Oba są nieprawdziwe. Rozkładamy temat na fakty: drogi zakażenia, objawy i kogo naprawdę dotyczy.","\u003Cp>Mpox, dawniej nazywany małpią ospą, to choroba zakaźna wywołana wirusem z rodziny ortopokswirusów, spokrewnionym z dawnym wirusem ospy prawdziwej. Nazwę zmieniono, bo \"małpia ospa\" była myląca: małpy nie są głównym rezerwuarem wirusa, a nazwa nakręcała stygmatyzację. Po dużej fali w 2022 roku temat wraca, bo w Afryce szerzy się groźniejsza odmiana wirusa.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Dwa mity na start\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>\"To choroba tylko gejów.\"\u003C\u002Fstrong> W fali z 2022 roku zakażenia rzeczywiście koncentrowały się wśród mężczyzn mających kontakty z mężczyznami, bo tak rozszedł się wtedy łańcuch transmisji. Ale wirus nie wybiera orientacji. Przenosi się przez bliski kontakt fizyczny, także w gospodarstwie domowym i w rodzinie z dziećmi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>\"To nic poważnego.\"\u003C\u002Fstrong> U większości zdrowych osób przebieg jest łagodny i samoograniczający się. Ale u dzieci, kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością bywa ciężki, a groźniejsza odmiana wirusa zwiększa ryzyko powikłań.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Jak się przenosi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Głównie przez bliski kontakt bezpośredni: skóra do skóry, w tym kontakty seksualne, ale też dotyk zmian skórnych, wspólną pościel czy ręczniki oraz drogą kropelkową przy dłuższym bliskim kontakcie twarzą w twarz. To nie jest wirus, który łapie się mijając kogoś na ulicy.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Objawy\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Typowo zaczyna się od gorączki, bólu głowy, mięśni i powiększenia węzłów chłonnych. Potem pojawia się charakterystyczna wysypka, która przechodzi przez kolejne etapy: plamki, grudki, pęcherzyki, krosty, w końcu strupy. Zmiany mogą być bolesne i pojawiać się też w okolicach intymnych, w jamie ustnej czy na dłoniach. Człowiek jest zakaźny, dopóki wszystkie zmiany się nie zagoją.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Klad I i klad II: na czym polega różnica\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Wirus mpox dzieli się na dwie główne linie. Klad II odpowiadał za globalną falę 2022 roku i daje zwykle łagodniejszy przebieg. Klad I, a zwłaszcza jego nowsza odmiana zwana kladem Ib, wiąże się z cięższym przebiegiem i wyższym ryzykiem zgonu. To właśnie klad Ib szerzy się od pewnego czasu w kilku krajach Afryki, gdzie liczbę zachorowań liczy się w dziesiątkach tysięcy, a zgony w setkach. Poza Afryką notuje się pojedyncze zawleczenia, a do Polski klad Ib na razie nie dotarł.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cblockquote>Sensowna postawa to nie panika i nie lekceważenie. Mpox nie szerzy się jak grypa, więc ryzyko dla przeciętnej osoby jest niskie. Ale to realna choroba zakaźna z drogą przenoszenia, którą da się ograniczyć świadomym zachowaniem.\u003C\u002Fblockquote>\n\n\u003Ch2>Szczepienie i co robić\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Istnieje szczepionka przeciw mpox. Nie szczepi się nią całej populacji, lecz osoby z grup podwyższonego ryzyka: personel medyczny i laboratoryjny mający kontakt z chorymi lub wirusem, osoby wyjeżdżające do regionów, gdzie choroba krąży, oraz w ramach profilaktyki poekspozycyjnej po kontakcie z zakażonym. Skutecznego leku przyczynowego brak, leczenie jest głównie objawowe i wspomagające. Przy podejrzeniu (gorączka i wysypka po bliskim kontakcie albo po powrocie z regionu zagrożonego) skontaktuj się z lekarzem i ogranicz bliski kontakt z innymi do czasu wyjaśnienia.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Źródła\u003C\u002Fh2>\n\u003Col class=\"sources\">\n\u003Cli>European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC), mpox\u003C\u002Fli>\u003Cli>World Health Organization, mpox fact sheet\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>","published","free","2026-06-04T20:41:09+00:00","2026-06-04T20:41:00+00:00","2026-06-04T21:33:18+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fmpox-malpia-ospa-objawy-szczepienie","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F01KTA8V7NF7V2DHPKB3BWWH5VC.png",{"id":18,"slug":19,"name":20},"14","anna-wisniewska","Anna Wiśniewska",{"id":22,"slug":23,"name":24},"34","choroby-zakazne","Choroby zakaźne",[26,29,32,35,39],{"id":27,"slug":23,"name":28},"1417","choroby zakaźne",{"id":30,"slug":31,"name":31},"5889","szczepienie",{"id":33,"slug":34,"name":34},"5902","mpox",{"id":36,"slug":37,"name":38},"5903","malpia-ospa","małpia ospa",{"id":40,"slug":41,"name":42},"5904","klad-ib","klad Ib",{"title":44,"description":45,"canonical_url":46,"robots":47},"Mpox (małpia ospa): objawy, drogi zakażenia i szczepienie","Mpox to nie choroba jednej grupy i nie błahostka. Wyjaśniamy objawy, drogi zakażenia, czym różni się klad I od kladu II oraz kiedy szczepienie ma sens.",null,"index,follow",{"data":49,"links":256,"meta":260},[50,90,120,158,196,230],{"id":51,"slug":52,"title":53,"excerpt":54,"status":10,"visibility":11,"created_at":55,"published_at":55,"updated_at":55,"url":56,"cover_image_url":57,"author":58,"category":62,"tags":66,"seo":88},"3818","watroba-rozsypka-ryzyko-stluszczenia-napoje-dietetyczne","Wątroba w rozsypce: ryzyko stłuszczenia rośnie o 60 procent, szkodzi nawet napoje dietetyczne","Najnowsze badanie wskazuje, że więcej niż jedna puszka dziennie napoju gazowanego zwiększa ryzyko stłuszczeniowej choroby wątroby, a ograniczenia dotyczą także napojów dietetycznych.","2026-08-02T19:21:41+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fwatroba-rozsypka-ryzyko-stluszczenia-napoje-dietetyczne","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002Fgeeorsf7PmWJJjBBdNnNFy378hCMx2kFqGMH3VsR.png",{"id":59,"slug":60,"name":61},"1","kamilian-szwarc","Kamilian Szwarc",{"id":63,"slug":64,"name":65},"11","uslugi-medyczne","Usługi medyczne",[67,70,73,76,80,84],{"id":68,"slug":69,"name":69},"204","zdrowie",{"id":71,"slug":72,"name":72},"806","profilaktyka",{"id":74,"slug":75,"name":75},"825","watroba",{"id":77,"slug":78,"name":79},"3548","stluszczenie-watroby","stłuszczenie wątroby",{"id":81,"slug":82,"name":83},"7159","napoje-dietetyczne","napoje dietetyczne",{"id":85,"slug":86,"name":87},"7160","napoje-gazowane","napoje gazowane",{"title":53,"description":54,"canonical_url":89,"robots":47},"https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fwatroba-rozsypka-ryzyko-stluszczenia-napoje-dietetyczne",{"id":91,"slug":92,"title":93,"excerpt":94,"status":10,"visibility":11,"created_at":95,"published_at":95,"updated_at":95,"url":96,"cover_image_url":97,"author":98,"category":99,"tags":100,"seo":117},"3817","kawa-przed-snem-a-mozg-co-mowia-badania-o-zasypianiu","Kawa przed snem a mózg: co mówią badania o zasypianiu","Kawa wieczorem nie zawsze rozkłada alarmy snu na części pierwsze. Zjawisko jest skomplikowane: kofeina wpływa na mózg, a sen to wynik wielu procesów. Sprawdzamy, co mówi nauka i jak czytelnik może z tego wyciągnąć praktyczne wnioski.","2026-08-02T15:21:21+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fkawa-przed-snem-a-mozg-co-mowia-badania-o-zasypianiu","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FiGjhnJMZZLeq1Tn4RsyTgxA4zhrRBz7xN1jtv4v1.png",{"id":59,"slug":60,"name":61},{"id":63,"slug":64,"name":65},[101,104,108,111,114],{"id":102,"slug":103,"name":103},"205","badania",{"id":105,"slug":106,"name":107},"5582","mozg","mózg",{"id":109,"slug":110,"name":110},"5688","sen",{"id":112,"slug":113,"name":113},"6562","kawa",{"id":115,"slug":116,"name":116},"7158","kofeina",{"title":93,"description":118,"canonical_url":119,"robots":47},"Kawa wieczorem nie zawsze psuje noc. Artykuł analizuje, co dzieje się w mózgu podczas snu i jak kofeina wpływa na zasypianie.","https:\u002F\u002Fwww.rynekzdrowia.pl\u002FNauka\u002FPijacy-kawe-musza-o-tym-wiedziec-Naukowcy-sprawdzili-co-dzieje-sie-z-mozgiem,284860,9.html",{"id":121,"slug":122,"title":123,"excerpt":124,"status":10,"visibility":11,"created_at":125,"published_at":125,"updated_at":125,"url":126,"cover_image_url":127,"author":128,"category":129,"tags":132,"seo":155},"3816","oszustwa-na-whatsappie-rzad-ostrzega-przed-fikcyjnymi-konkursami-i-prosba-o-klikniecie","Oszustwa na WhatsAppie: rząd ostrzega przed fikcyjnymi konkursami i prośbą o kliknięcie","CERT Polska ostrzega przed przejęciem kont WhatsApp i wysyłaniem wiadomości z prośbą o oddanie głosu w fikcyjnym konkursie. Ofiarą padł także wiceminister Arkadiusz Myrcha. Sprawdź, jak rozpoznać oszustwo i jak się przed nim chronić.","2026-08-02T12:41:15+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Foszustwa-na-whatsappie-rzad-ostrzega-przed-fikcyjnymi-konkursami-i-prosba-o-klikniecie","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002Fqum4v7x94ifw3VqBdQ70n5vxBP2iL7LehS95RJpu.png",{"id":59,"slug":60,"name":61},{"id":130,"slug":131,"name":131},"9","innowacje",[133,137,140,144,147,151],{"id":134,"slug":135,"name":136},"645","cyberbezpieczenstwo","cyberbezpieczeństwo",{"id":138,"slug":139,"name":139},"652","oszustwa",{"id":141,"slug":142,"name":143},"1005","mswia","MSWiA",{"id":145,"slug":146,"name":146},"5000","konsument",{"id":148,"slug":149,"name":150},"7156","whatsapp","WhatsApp",{"id":152,"slug":153,"name":154},"7157","cert-polska","CERT Polska",{"title":123,"description":156,"canonical_url":157,"robots":47},"CERT Polska ostrzega przed przejęciem kont WhatsApp i wysyłaniem fałszywych próśb o oddanie głosu w konkursach. Jak rozpoznać oszustwo i chronić konto.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Foszustwa-na-whatsapp",{"id":159,"slug":160,"title":161,"excerpt":162,"status":10,"visibility":11,"created_at":163,"published_at":163,"updated_at":163,"url":164,"cover_image_url":165,"author":166,"category":167,"tags":168,"seo":192},"3815","co-kryje-lista-antywywozowa-mz-tlumaczy-zasady","Co kryje lista antywywozowa? MZ tłumaczy zasady i skuteczność narzędzia prewencyjnego","Ministerstwo Zdrowia utrzymuje zasady listy antywywozowej. 288 leków, 1,6% wszystkich zezwoleń na dopuszczenie do obrotu w Polsce, to liczby, które definiują ochronę zapasów i stabilność rynku leków. Artykuł analizuje, dlaczego narzędzie to funkcjonuje jako środek prewencyjny, a nie lista braków.","2026-08-02T10:41:10+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fco-kryje-lista-antywywozowa-mz-tlumaczy-zasady","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F4fPbozCIDv1sI4A0H9lFtH3DXltaZcVgTAYBFGBN.png",{"id":59,"slug":60,"name":61},{"id":63,"slug":64,"name":65},[169,172,176,180,184,188],{"id":170,"slug":171,"name":171},"822","farmacja",{"id":173,"slug":174,"name":175},"1467","bezpieczenstwo-lekow","bezpieczeństwo leków",{"id":177,"slug":178,"name":179},"4641","mz","MZ",{"id":181,"slug":182,"name":183},"4964","dostepnosc-lekow","dostępność leków",{"id":185,"slug":186,"name":187},"7154","lista-antywywozowa","lista antywywozowa",{"id":189,"slug":190,"name":191},"7155","rynek-farmaceutyczny","rynek farmaceutyczny",{"title":193,"description":194,"canonical_url":195,"robots":47},"Co kryje lista antywywozowa? MZ tłumaczy zasady","Artykuł analizuje listę antywywozową, 288 leków i wyjaśnienia Ministerstwa Zdrowia dotyczące zasad działania narzędzia prewencyjnego.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Flista-antywywozowa",{"id":197,"slug":198,"title":199,"excerpt":200,"status":10,"visibility":11,"created_at":201,"published_at":201,"updated_at":201,"url":202,"cover_image_url":203,"author":204,"category":205,"tags":208,"seo":227},"3814","dowody-osobiste-waznosc-5-sierpnia-mobywatel","Dowody osobiste stracą ważność 5 sierpnia. Nowe zasady w mObywatelu","Przygotuj się na zmianę: po 5 sierpnia dowody osobiste zapisane w mObywatelu stracą ważność, jeśli nie podejmiesz działania. Certyfikaty odnowią się automatycznie po zalogowaniu.","2026-08-02T06:41:57+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fdowody-osobiste-waznosc-5-sierpnia-mobywatel","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FIJSS1PXShiytFpFgTUnSMObw8X6nWiwaDHrARw2V.png",{"id":59,"slug":60,"name":61},{"id":206,"slug":207,"name":207},"10","e-zdrowie",[209,211,215,219,223],{"id":210,"slug":207,"name":207},"704",{"id":212,"slug":213,"name":214},"3654","mobywatel","mObywatel",{"id":216,"slug":217,"name":218},"7151","dowody-osobiste","dowody osobiste",{"id":220,"slug":221,"name":222},"7152","tozsamosc-cyfrowa","tożsamość cyfrowa",{"id":224,"slug":225,"name":226},"7153","cyfrowe-uslugi-zdrowotne","cyfrowe usługi zdrowotne",{"title":199,"description":228,"canonical_url":229,"robots":47},"Użytkownicy mObywatela muszą przygotować się na utratę ważności dokumentów po 5 sierpnia. Certyfikaty odnowią się automatycznie po zalogowaniu. Sprawdź, jak to wpłynie na usługi zdrowotne online.","https:\u002F\u002Fwww.rynekzdrowia.pl\u002FPrawo\u002FDowody-osobiste-straca-waznosc-5-sierpnia-Zmiany-w-mObywatelu,287193,2.html",{"id":231,"slug":232,"title":233,"excerpt":234,"status":10,"visibility":11,"created_at":235,"published_at":235,"updated_at":235,"url":236,"cover_image_url":237,"author":238,"category":239,"tags":240,"seo":252},"3813","5-sierpnia-co-zmieni-sie-w-mobywatelu-i-jak-zadbac-o-waznosc-dokumentow","5 sierpnia: co zmieni się w mObywatelu i jak zadbać o ważność dokumentów","5 sierpnia dowody osobiste zapisane w mObywatelu mogą stracić ważność. Certyfikaty odnowią się automatycznie, jeśli zalogujesz się na czas. Sprawdź, co zrobić, by uniknąć problemów.","2026-08-02T06:01:51+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002F5-sierpnia-co-zmieni-sie-w-mobywatelu-i-jak-zadbac-o-waznosc-dokumentow","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FtQ52HPQvQlgR8MpXqVQ4S5Ox6mByaikSnShCI5gm.png",{"id":59,"slug":60,"name":61},{"id":206,"slug":207,"name":207},[241,242,243,246,250,251],{"id":210,"slug":207,"name":207},{"id":212,"slug":213,"name":214},{"id":244,"slug":245,"name":245},"6100","bezpieczenstwo-danych",{"id":247,"slug":248,"name":249},"7057","dokumenty-cyfrowe","dokumenty cyfrowe",{"id":216,"slug":217,"name":218},{"id":220,"slug":221,"name":222},{"title":253,"description":254,"canonical_url":255,"robots":47},"5 sierpnia przerwa w mObywatelu — jak zadbać o ważność dokumentów","Data 5 sierpnia to moment, w którym dowody osobiste zapisane w mObywatelu mogą stracić ważność. Artykuł wyjaśnia, co zrobić, by certyfikaty odnowiły się automatycznie i uniknąć problemów.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002F5-sierpnia-przelom-w-mobywatelu-jak-zadbac-o-waznosc-dokumentow",{"first":257,"last":258,"prev":46,"next":259},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=1","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=612","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=2",{"current_page":261,"from":261,"last_page":262,"links":263,"path":312,"per_page":287,"to":287,"total":313},1,612,[264,267,269,272,276,280,284,288,292,296,299,302,304,308,310],{"url":46,"label":265,"page":46,"active":266},"« Previous",false,{"url":257,"label":59,"page":261,"active":268},true,{"url":259,"label":270,"page":271,"active":266},"2",2,{"url":273,"label":274,"page":275,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=3","3",3,{"url":277,"label":278,"page":279,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=4","4",4,{"url":281,"label":282,"page":283,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=5","5",5,{"url":285,"label":286,"page":287,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=6","6",6,{"url":289,"label":290,"page":291,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=7","7",7,{"url":293,"label":294,"page":295,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=8","8",8,{"url":297,"label":130,"page":298,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=9",9,{"url":300,"label":206,"page":301,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=10",10,{"url":46,"label":303,"active":266},"...",{"url":305,"label":306,"page":307,"active":266},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=611","611",611,{"url":258,"label":309,"page":262,"active":266},"612",{"url":259,"label":311,"page":271,"active":266},"Next »","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles",3669]