[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"article-tezec-zakazenie-profilaktyka-szczepienie-live":3,"article-related-tezec-zakazenie-profilaktyka-szczepienie":47},{"data":4},{"id":5,"slug":6,"title":7,"excerpt":8,"content":9,"status":10,"visibility":11,"created_at":12,"published_at":13,"updated_at":14,"url":15,"cover_image_url":16,"author":17,"category":21,"tags":25,"seo":42},"3220","tezec-zakazenie-profilaktyka-szczepienie","Tężec: czemu zardzewiały gwóźdź to nie cała prawda","Tężec wszyscy kojarzą z zardzewiałym gwoździem, ale to skrót myślowy. Liczy się rodzaj rany i stan szczepień. Tłumaczymy, kiedy naprawdę trzeba się doszczepić.","\u003Cp>Tężec wywołują toksyny bakterii Clostridium tetani, których przetrwalniki powszechnie występują w glebie, kurzu i odchodach zwierząt. Bakteria nie przenosi się między ludźmi. Do zakażenia dochodzi, gdy zarodniki trafią do rany, zwłaszcza głębokiej i pozbawionej dostępu powietrza. Toksyna atakuje układ nerwowy, wywołując bolesne, niekontrolowane skurcze mięśni.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Mit zardzewiałego gwoździa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nie chodzi o rdzę, tylko o zanieczyszczenie rany ziemią i jej charakter. Gwóźdź wbity w ziemię jest groźny nie dlatego, że zardzewiały, ale dlatego, że brudny i robi głęboką, zamkniętą ranę. Ryzyko niosą więc:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>rany głębokie, kłute, miażdżone,\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>rany zabrudzone ziemią, kurzem, kałem,\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>oparzenia, odmrożenia i rany z martwą tkanką.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Objawy\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tężec daje charakterystyczne objawy mięśniowe, zwykle po kilku dniach do kilku tygodni od zranienia.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Szczękościsk, czyli trudność z otwarciem ust.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Sztywność i bolesne skurcze mięśni, najpierw twarzy i karku, potem całego ciała.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Wygięcie ciała w czasie napadów skurczów.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>To stan bezpośredniego zagrożenia życia, wymagający leczenia szpitalnego.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cblockquote>Najważniejsza liczba przy tężcu to data ostatniego szczepienia. Ochrona nie jest dożywotnia: dawkę przypominającą zaleca się co około dziesięć lat, a przy ranie wysokiego ryzyka także wcześniej.\u003C\u002Fblockquote>\n\n\u003Ch2>Profilaktyka po zranieniu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Przy każdej poważniejszej czy zabrudzonej ranie lekarz ocenia, kiedy ostatnio byłeś szczepiony. W zależności od tego podaje dawkę przypominającą, a w ranach wysokiego ryzyka u osób niepewnie zaszczepionych także antytoksynę. Dlatego po głębokim, brudnym zranieniu warto zgłosić się do punktu medycznego, nawet jeśli rana wygląda niegroźnie.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Szczepienie\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Szczepienie przeciw tężcowi jest częścią podstawowego kalendarza szczepień, a u dorosłych podtrzymuje się je dawkami przypominającymi. To najskuteczniejsza ochrona, bo na samą chorobę nie ma dobrego leczenia przyczynowego, można jedynie walczyć z jej skutkami.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Źródła\u003C\u002Fh2>\n\u003Col class=\"sources\">\n\u003Cli>World Health Organization, Tetanus fact sheet\u003C\u002Fli>\u003Cli>Główny Inspektorat Sanitarny, zasady profilaktyki tężca w ranach\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>","published","free","2026-06-04T20:41:10+00:00","2026-06-04T20:41:00+00:00","2026-06-04T21:17:57+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Ftezec-zakazenie-profilaktyka-szczepienie","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F01KTA7ZFWDTCH31712H6SQ9YVY.png",{"id":18,"slug":19,"name":20},"11","zuzanna-adamczyk","Zuzanna Adamczyk",{"id":22,"slug":23,"name":24},"32","infekcje-bakteryjne","Infekcje bakteryjne",[26,29,32,36,39],{"id":27,"slug":28,"name":28},"806","profilaktyka",{"id":30,"slug":31,"name":31},"5889","szczepienie",{"id":33,"slug":34,"name":35},"5920","tezec","tężec",{"id":37,"slug":38,"name":38},"5921","tetanus",{"id":40,"slug":41,"name":41},"5922","rany",{"title":43,"description":44,"canonical_url":45,"robots":46},"Tężec: jak dochodzi do zakażenia i kiedy doszczepić","Tężec grozi nie tylko po zardzewiałym gwoździu. Jak naprawdę dochodzi do zakażenia, jakie daje objawy i co ile lat odnawiać szczepienie, by być chronionym.",null,"index,follow",{"data":48,"links":252,"meta":256},[49,86,116,154,192,226],{"id":50,"slug":51,"title":52,"excerpt":53,"status":10,"visibility":11,"created_at":54,"published_at":54,"updated_at":54,"url":55,"cover_image_url":56,"author":57,"category":61,"tags":64,"seo":84},"3818","watroba-rozsypka-ryzyko-stluszczenia-napoje-dietetyczne","Wątroba w rozsypce: ryzyko stłuszczenia rośnie o 60 procent, szkodzi nawet napoje dietetyczne","Najnowsze badanie wskazuje, że więcej niż jedna puszka dziennie napoju gazowanego zwiększa ryzyko stłuszczeniowej choroby wątroby, a ograniczenia dotyczą także napojów dietetycznych.","2026-08-02T19:21:41+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fwatroba-rozsypka-ryzyko-stluszczenia-napoje-dietetyczne","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002Fgeeorsf7PmWJJjBBdNnNFy378hCMx2kFqGMH3VsR.png",{"id":58,"slug":59,"name":60},"1","kamilian-szwarc","Kamilian Szwarc",{"id":18,"slug":62,"name":63},"uslugi-medyczne","Usługi medyczne",[65,68,69,72,76,80],{"id":66,"slug":67,"name":67},"204","zdrowie",{"id":27,"slug":28,"name":28},{"id":70,"slug":71,"name":71},"825","watroba",{"id":73,"slug":74,"name":75},"3548","stluszczenie-watroby","stłuszczenie wątroby",{"id":77,"slug":78,"name":79},"7159","napoje-dietetyczne","napoje dietetyczne",{"id":81,"slug":82,"name":83},"7160","napoje-gazowane","napoje gazowane",{"title":52,"description":53,"canonical_url":85,"robots":46},"https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Fwatroba-rozsypka-ryzyko-stluszczenia-napoje-dietetyczne",{"id":87,"slug":88,"title":89,"excerpt":90,"status":10,"visibility":11,"created_at":91,"published_at":91,"updated_at":91,"url":92,"cover_image_url":93,"author":94,"category":95,"tags":96,"seo":113},"3817","kawa-przed-snem-a-mozg-co-mowia-badania-o-zasypianiu","Kawa przed snem a mózg: co mówią badania o zasypianiu","Kawa wieczorem nie zawsze rozkłada alarmy snu na części pierwsze. Zjawisko jest skomplikowane: kofeina wpływa na mózg, a sen to wynik wielu procesów. Sprawdzamy, co mówi nauka i jak czytelnik może z tego wyciągnąć praktyczne wnioski.","2026-08-02T15:21:21+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fkawa-przed-snem-a-mozg-co-mowia-badania-o-zasypianiu","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FiGjhnJMZZLeq1Tn4RsyTgxA4zhrRBz7xN1jtv4v1.png",{"id":58,"slug":59,"name":60},{"id":18,"slug":62,"name":63},[97,100,104,107,110],{"id":98,"slug":99,"name":99},"205","badania",{"id":101,"slug":102,"name":103},"5582","mozg","mózg",{"id":105,"slug":106,"name":106},"5688","sen",{"id":108,"slug":109,"name":109},"6562","kawa",{"id":111,"slug":112,"name":112},"7158","kofeina",{"title":89,"description":114,"canonical_url":115,"robots":46},"Kawa wieczorem nie zawsze psuje noc. Artykuł analizuje, co dzieje się w mózgu podczas snu i jak kofeina wpływa na zasypianie.","https:\u002F\u002Fwww.rynekzdrowia.pl\u002FNauka\u002FPijacy-kawe-musza-o-tym-wiedziec-Naukowcy-sprawdzili-co-dzieje-sie-z-mozgiem,284860,9.html",{"id":117,"slug":118,"title":119,"excerpt":120,"status":10,"visibility":11,"created_at":121,"published_at":121,"updated_at":121,"url":122,"cover_image_url":123,"author":124,"category":125,"tags":128,"seo":151},"3816","oszustwa-na-whatsappie-rzad-ostrzega-przed-fikcyjnymi-konkursami-i-prosba-o-klikniecie","Oszustwa na WhatsAppie: rząd ostrzega przed fikcyjnymi konkursami i prośbą o kliknięcie","CERT Polska ostrzega przed przejęciem kont WhatsApp i wysyłaniem wiadomości z prośbą o oddanie głosu w fikcyjnym konkursie. Ofiarą padł także wiceminister Arkadiusz Myrcha. Sprawdź, jak rozpoznać oszustwo i jak się przed nim chronić.","2026-08-02T12:41:15+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Foszustwa-na-whatsappie-rzad-ostrzega-przed-fikcyjnymi-konkursami-i-prosba-o-klikniecie","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002Fqum4v7x94ifw3VqBdQ70n5vxBP2iL7LehS95RJpu.png",{"id":58,"slug":59,"name":60},{"id":126,"slug":127,"name":127},"9","innowacje",[129,133,136,140,143,147],{"id":130,"slug":131,"name":132},"645","cyberbezpieczenstwo","cyberbezpieczeństwo",{"id":134,"slug":135,"name":135},"652","oszustwa",{"id":137,"slug":138,"name":139},"1005","mswia","MSWiA",{"id":141,"slug":142,"name":142},"5000","konsument",{"id":144,"slug":145,"name":146},"7156","whatsapp","WhatsApp",{"id":148,"slug":149,"name":150},"7157","cert-polska","CERT Polska",{"title":119,"description":152,"canonical_url":153,"robots":46},"CERT Polska ostrzega przed przejęciem kont WhatsApp i wysyłaniem fałszywych próśb o oddanie głosu w konkursach. Jak rozpoznać oszustwo i chronić konto.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Foszustwa-na-whatsapp",{"id":155,"slug":156,"title":157,"excerpt":158,"status":10,"visibility":11,"created_at":159,"published_at":159,"updated_at":159,"url":160,"cover_image_url":161,"author":162,"category":163,"tags":164,"seo":188},"3815","co-kryje-lista-antywywozowa-mz-tlumaczy-zasady","Co kryje lista antywywozowa? MZ tłumaczy zasady i skuteczność narzędzia prewencyjnego","Ministerstwo Zdrowia utrzymuje zasady listy antywywozowej. 288 leków, 1,6% wszystkich zezwoleń na dopuszczenie do obrotu w Polsce, to liczby, które definiują ochronę zapasów i stabilność rynku leków. Artykuł analizuje, dlaczego narzędzie to funkcjonuje jako środek prewencyjny, a nie lista braków.","2026-08-02T10:41:10+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fco-kryje-lista-antywywozowa-mz-tlumaczy-zasady","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002F4fPbozCIDv1sI4A0H9lFtH3DXltaZcVgTAYBFGBN.png",{"id":58,"slug":59,"name":60},{"id":18,"slug":62,"name":63},[165,168,172,176,180,184],{"id":166,"slug":167,"name":167},"822","farmacja",{"id":169,"slug":170,"name":171},"1467","bezpieczenstwo-lekow","bezpieczeństwo leków",{"id":173,"slug":174,"name":175},"4641","mz","MZ",{"id":177,"slug":178,"name":179},"4964","dostepnosc-lekow","dostępność leków",{"id":181,"slug":182,"name":183},"7154","lista-antywywozowa","lista antywywozowa",{"id":185,"slug":186,"name":187},"7155","rynek-farmaceutyczny","rynek farmaceutyczny",{"title":189,"description":190,"canonical_url":191,"robots":46},"Co kryje lista antywywozowa? MZ tłumaczy zasady","Artykuł analizuje listę antywywozową, 288 leków i wyjaśnienia Ministerstwa Zdrowia dotyczące zasad działania narzędzia prewencyjnego.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002Flista-antywywozowa",{"id":193,"slug":194,"title":195,"excerpt":196,"status":10,"visibility":11,"created_at":197,"published_at":197,"updated_at":197,"url":198,"cover_image_url":199,"author":200,"category":201,"tags":204,"seo":223},"3814","dowody-osobiste-waznosc-5-sierpnia-mobywatel","Dowody osobiste stracą ważność 5 sierpnia. Nowe zasady w mObywatelu","Przygotuj się na zmianę: po 5 sierpnia dowody osobiste zapisane w mObywatelu stracą ważność, jeśli nie podejmiesz działania. Certyfikaty odnowią się automatycznie po zalogowaniu.","2026-08-02T06:41:57+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002Fdowody-osobiste-waznosc-5-sierpnia-mobywatel","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FIJSS1PXShiytFpFgTUnSMObw8X6nWiwaDHrARw2V.png",{"id":58,"slug":59,"name":60},{"id":202,"slug":203,"name":203},"10","e-zdrowie",[205,207,211,215,219],{"id":206,"slug":203,"name":203},"704",{"id":208,"slug":209,"name":210},"3654","mobywatel","mObywatel",{"id":212,"slug":213,"name":214},"7151","dowody-osobiste","dowody osobiste",{"id":216,"slug":217,"name":218},"7152","tozsamosc-cyfrowa","tożsamość cyfrowa",{"id":220,"slug":221,"name":222},"7153","cyfrowe-uslugi-zdrowotne","cyfrowe usługi zdrowotne",{"title":195,"description":224,"canonical_url":225,"robots":46},"Użytkownicy mObywatela muszą przygotować się na utratę ważności dokumentów po 5 sierpnia. Certyfikaty odnowią się automatycznie po zalogowaniu. Sprawdź, jak to wpłynie na usługi zdrowotne online.","https:\u002F\u002Fwww.rynekzdrowia.pl\u002FPrawo\u002FDowody-osobiste-straca-waznosc-5-sierpnia-Zmiany-w-mObywatelu,287193,2.html",{"id":227,"slug":228,"title":229,"excerpt":230,"status":10,"visibility":11,"created_at":231,"published_at":231,"updated_at":231,"url":232,"cover_image_url":233,"author":234,"category":235,"tags":236,"seo":248},"3813","5-sierpnia-co-zmieni-sie-w-mobywatelu-i-jak-zadbac-o-waznosc-dokumentow","5 sierpnia: co zmieni się w mObywatelu i jak zadbać o ważność dokumentów","5 sierpnia dowody osobiste zapisane w mObywatelu mogą stracić ważność. Certyfikaty odnowią się automatycznie, jeśli zalogujesz się na czas. Sprawdź, co zrobić, by uniknąć problemów.","2026-08-02T06:01:51+00:00","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fartykul\u002F5-sierpnia-co-zmieni-sie-w-mobywatelu-i-jak-zadbac-o-waznosc-dokumentow","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fstorage\u002Fmedia\u002FtQ52HPQvQlgR8MpXqVQ4S5Ox6mByaikSnShCI5gm.png",{"id":58,"slug":59,"name":60},{"id":202,"slug":203,"name":203},[237,238,239,242,246,247],{"id":206,"slug":203,"name":203},{"id":208,"slug":209,"name":210},{"id":240,"slug":241,"name":241},"6100","bezpieczenstwo-danych",{"id":243,"slug":244,"name":245},"7057","dokumenty-cyfrowe","dokumenty cyfrowe",{"id":212,"slug":213,"name":214},{"id":216,"slug":217,"name":218},{"title":249,"description":250,"canonical_url":251,"robots":46},"5 sierpnia przerwa w mObywatelu — jak zadbać o ważność dokumentów","Data 5 sierpnia to moment, w którym dowody osobiste zapisane w mObywatelu mogą stracić ważność. Artykuł wyjaśnia, co zrobić, by certyfikaty odnowiły się automatycznie i uniknąć problemów.","https:\u002F\u002Fexample.com\u002Fartykul\u002F5-sierpnia-przelom-w-mobywatelu-jak-zadbac-o-waznosc-dokumentow",{"first":253,"last":254,"prev":45,"next":255},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=1","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=612","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=2",{"current_page":257,"from":257,"last_page":258,"links":259,"path":308,"per_page":283,"to":283,"total":309},1,612,[260,263,265,268,272,276,280,284,288,292,295,298,300,304,306],{"url":45,"label":261,"page":45,"active":262},"« Previous",false,{"url":253,"label":58,"page":257,"active":264},true,{"url":255,"label":266,"page":267,"active":262},"2",2,{"url":269,"label":270,"page":271,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=3","3",3,{"url":273,"label":274,"page":275,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=4","4",4,{"url":277,"label":278,"page":279,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=5","5",5,{"url":281,"label":282,"page":283,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=6","6",6,{"url":285,"label":286,"page":287,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=7","7",7,{"url":289,"label":290,"page":291,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=8","8",8,{"url":293,"label":126,"page":294,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=9",9,{"url":296,"label":202,"page":297,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=10",10,{"url":45,"label":299,"active":262},"...",{"url":301,"label":302,"page":303,"active":262},"https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles?per_page=6&page=611","611",611,{"url":254,"label":305,"page":258,"active":262},"612",{"url":255,"label":307,"page":267,"active":262},"Next »","https:\u002F\u002Fapi.zerio.pl\u002Fapi\u002Fv1\u002Farticles",3669]