Choroby przenoszone drogą płciową (STD), nazywane też zakażeniami przenoszonymi drogą płciową (STI), to grupa infekcji o różnym podłożu: bakteryjnym (chlamydia, rzeżączka, kiła), wirusowym (HPV, opryszczka, HIV, WZW B) i innym. Łączy je droga zakażenia, ale dzieli niemal wszystko inne. Wspólny i najważniejszy mianownik praktyczny jest taki, że wiele z nich przebiega bezobjawowo.
Czemu brak objawów nie oznacza zdrowia
Część najczęstszych zakażeń, jak chlamydia, u dużego odsetka osób nie daje żadnych dolegliwości. Mimo to:
- można nimi zarażać partnerów,
- nieleczone mogą prowadzić do powikłań, na przykład niepłodności,
- nie da się ich wykryć inaczej niż badaniem.
Dlatego decyzja o testowaniu powinna zależeć od ryzyka (nowy partner, kontakt bez zabezpieczenia, objawy u partnera), a nie od tego, czy coś dolega.
Objawy, gdy już są
Jeśli objawy się pojawią, najczęściej obejmują:
- nietypową wydzielinę z dróg rodnych lub cewki moczowej,
- pieczenie przy oddawaniu moczu,
- owrzodzenia, pęcherzyki lub zmiany skórne w okolicach intymnych,
- ból, świąd, powiększone węzły chłonne.
Testowanie ma sens nawet bez objawów. To jedyny sposób, żeby wykryć zakażenia, które przebiegają po cichu, i przerwać łańcuch transmisji, zanim zrobią szkodę.
Diagnostyka
W zależności od zakażenia stosuje się badania krwi, wymazy lub badanie moczu. Część testów wymaga uwzględnienia okna serologicznego, czyli czasu od ekspozycji, w którym wynik może być jeszcze ujemny. Zakres badań warto dobrać z lekarzem do konkretnej sytuacji.
Profilaktyka
Prezerwatywy istotnie zmniejszają ryzyko, choć nie chronią przed wszystkim, na przykład przed zakażeniami przenoszonymi przez kontakt skóry. Dostępne są szczepienia chroniące przed HPV i WZW typu B. Przy rozpoznaniu istotne jest też leczenie partnerów, inaczej dochodzi do ponownego zakażenia.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Źródła
- World Health Organization, Sexually transmitted infections (STIs) fact sheet
- Centers for Disease Control and Prevention, STI screening recommendations
